Waar gaat deze NNN-wijzer over?

Wat is de NNN-wijzer?

De NNN-wijzer is een tool die u wegwijs maakt in de provinciale regels die gelden voor het Natuurnetwerk Nederland (NNN) en de bijbehorende natuurverbindingen. Als in de wijzer gesproken wordt over NNN dan wordt hiermee het NNN inclusief de natuurverbindingen bedoeld. Met behulp van de NNN-wijzer kunt u als gemeente of als initiatiefnemer nagaan wat deze regels voor nieuwe activiteiten / ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied betekenen. Via een stappenplan wordt duidelijk of een nieuwe activiteit of ontwikkeling wel of niet kan plaatsvinden in het NNN.

Wat is het NNN?

Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is een landelijk netwerk van bestaande en nog te realiseren natuurgebieden met bijbehorende Natuurverbindingen. Het is bedoeld om de biodiversiteit in Nederland te behouden en zo mogelijk te verhogen. De provincie zorgt voor realisatie, het beheer en ook voor de planologische bescherming van het gehele NNN in de provincie. Voor meer informatie over het NNN kunt u terecht op onze webpagina Natuurnetwerk Nederland.

Pony's in weiland

De planologische bescherming van het NNN

De bescherming van het NNN heeft zijn oorsprong in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), het uitvoeringsbesluit van de Wet Natuurbescherming. Het ruimtelijk beleid voor het NNN (de planologische bescherming) is vastgelegd in de Omgevingsverordening van de provincie Noord-Holland 2020 (OV). De planologische bescherming van het NNN is opgenomen in paragraaf 6.4.1, artikel 6.41 t/m 6.43 van de omgevingsverordening en bevat drie hoofdlijnen.

De eerste hoofdlijn is dat gemeenten in het ruimtelijk plan (bv. bestemmingsplan of omgevingsplan), dat valt binnen de begrenzing van het NNN, regels moeten stellen voor de bescherming, instandhouding en ontwikkeling van de ‘wezenlijke kenmerken en waarden’ van het NNN (artikel 6.43 lid 2 en 3).  Deze ‘wezenlijke kenmerken en waarden’ (WKW) zijn vastgelegd in bijlage 5 van de omgevingsverordening.

De tweede hoofdlijn is dat ruimtelijke plannen geen nieuwe activiteiten in het NNN mogelijk mogen maken, die per saldo leiden tot significante aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden of tot vermindering van het oppervlak van het NNN of van de samenhang binnen het NNN (artikel 6.43 lid 4), tenzij er een groot openbaar belang is en reële alternatieven ontbreken (het ‘nee-tenzij’ beginsel). In dat laatste geval moet de aantasting zoveel mogelijk beperkt worden (mitigerende maatregelen). Is deze beperking onvoldoende om aantasting te voorkomen, dan is aanvullend compensatie nodig (artikel 6.43 lid 5). Andere schadelijke activiteiten zijn in beginsel niet toegestaan.

De derde hoofdlijn is de uitzondering dat Gedeputeerde Staten (onder strikte voorwaarden) de begrenzing van het NNN in de volgende situaties kunnen aanpassen (artikel 6.43 lid 6a, b en c):

  • Ten behoeve van de verbetering van de ecologische samenhang (‘om ecologische redenen’) of de planologische inpassing van het NNN. Voorwaarden zijn dat de WKW worden behouden en het oppervlak niet afneemt.
  • Ten behoeve van een kleinschalige ontwikkeling. Voorwaarden zijn dan dat per saldo de WKW van het NNN toenemen en het oppervlak van het NNN in elk geval niet afneemt.
  • Als gevolg van toepassing van het ‘nee-tenzij’ beginsel in een ruimtelijk plan (artikel 6.43 lid 5).
  • Ter verbetering van kennelijke onjuistheden of kaartfouten.

Nadere informatie over de artikelen staat beschreven in de toelichting Omgevingsverordening, die is opgenomen op de algemene pagina van de omgevingsverordening.
De gemeente is verantwoordelijk voor het ruimtelijk plan en is verplicht om bij nieuwe ruimtelijke plannen of planwijzigingen de omgevingsverordening toe te passen. De provincie wil voorkomen dat zij een zienswijze moet indienen voor een ruimtelijk plan dat al in ontwerp is vastgesteld. Daarom wordt er reeds in de initiatieffase van een plan in het NNN een (voor-)overleg gevoerd tussen gemeente en provincie. Hierbij wordt besproken of en hoe het initiatief past binnen de regels uit de omgevingsverordening. Indienen van nieuwe ruimtelijke plannen of activiteiten gebeurt door de gemeente via het Loket Indienen Ruimtelijke Plannen (sector Ruimtelijke Ordening, Provincie Noord-Holland). Voor vragen hieromtrent kunt u mailen naar RO-info@noord-holland.nl.

Sommige nieuwe activiteiten worden niet via een gemeentelijk ruimtelijk plan mogelijk gemaakt, maar via rijks- of provinciale plannen. Voor rijksplannen geldt de omgevingsverordening niet; wel zal het Rijk (zoveel mogelijk) besluiten in overeenstemming met het provinciaal ruimtelijk beleid. Provinciale plannen zijn uiteraard in overeenstemming met de omgevingsverordening.

NNN natuur

Opzet van de NNN-wijzer

De NNN-wijzer bestaat uit de volgende onderdelen:

  • 1. Oriëntatie – als u meteen aan de slag wil kies dan 1. Oriëntatie. Dit is de eerste stap van de NNN-wijzer. Hier wordt bekeken of het NNN beschermingsregime van toepassing is. Ook wordt bekeken of het plan binnen het bestaande ruimtelijk plan (bestemmingsplan of omgevingsplan) past.
  • 2. Ecologisch onderzoek – in de tweede stap staat beschreven hoe u vervolgens kunt beoordelen of de nieuwe activiteit leidt tot significante aantasting van WKW (wezenlijke kenmerken en waarden) of tot vermindering van het oppervlak of de samenhang van het NNN. Als dat het geval is, dient u te beoordelen onder welke voorwaarden de activiteit mogelijk toch kan doorgaan, hiervoor zijn er twee mogelijkheden:
    1. Het plan kan plaatsvinden indien er sprake is van groot openbaar belang en er geen reële alternatieven zijn voor het uitvoeren van het plan.
    2. Een andere mogelijkheid is als er sprake is van een kleinschalige ontwikkeling.
  • In het onderdeel Compensatie vindt u nadere informatie over hoe de compensatie moet worden uitgevoerd. Compensatie is alleen van toepassing indien er sprake is van groot openbaar belang en geen reële alternatieven voor het uitvoeren van het plan.
  • Veel voorkomende misverstanden bij het toepassen van de regels voor het NNN kunt u vinden door te kiezen voor het onderdeel Misverstanden.

De onderdelen van de NNN-wijzer zijn als ‘stroomschema’  weergegeven. Hierdoor houdt u de grote lijn steeds in beeld.

Zo werkt de NNN-wijzer

  • Via het hoofdmenu in de bovenbalk van het scherm kunt u kiezen uit de verschillende onderdelen van de NNN-wijzer. Als u op een van de hoofdonderdelen van de NNN-wijzer klikt komt u op de pagina waar een toelichting op dit onderdeel staat.
  • Als u meteen aan de slag wil dan klikt u op de eerste stap van de NNN-wijzer: 1. Oriëntatie.  Door het lezen van de tekst van dit onderdeel wordt duidelijk wat de volgende vervolgstap is. (U kunt de vervolgstap zowel aanklikken in het stroomschema aan de linkerzijde van het scherm als in het menu in de bovenbalk).
  • Navigeer door de informatie van het onderdeel. Hiervoor gebruikt u tevens het linker menu.
  • Het stroomschema blijft altijd zichtbaar voor stappen 1 en 2 van de NNN-wijzer, zodat u het overzicht houdt.